Background Image

De processievaandels van ...

AGENDA

 

De processievaandels van Graauw

€5; leden gratis
  • Startdatum: 19-11-2022 14:30
  • Einddatum 19-11-2022 17:00
  • Max. deelnemers Onbeperkt
  • Ingeschreven 0
  • Locatie:
    Gemeenschapscentrum Graauw
    Dorpsstraat 46 4569 AK Graauw
    Gemeenschapscentrum Graauw

  • Beschrijving
  • Info
  • De processievaandels van Graauw

    Een lezing door Peter van den Berghen

    De kerk van Graauw is een rijksmonument vanwege het zeldzame en goed bewaard gebleven interieur. Dit betreft het decoratieve schilderwerk wat door de hele kerk aanwezig is, en de muurschilderingen in het koor en het transept. Vanwege de slechte bouwkundige staat is de kerk inmiddels leeg gehaald. Onder de goederen bevond zich een collectie van in totaal 34 processievaandels. In vergelijking met andere kerken in de streek is dat erg veel. Onderzoek heeft aangetoond dat vrijwel al die vaandels al in de eerste decennia van de 20 eeuw in de kerk aanwezig waren. De meeste vaandels bleken eigendom van religieuze broederschappen die in de parochie actief waren. Nadat de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 was hersteld speelden deze broederschappen een belangrijke rol in de katholieke emancipatie. De ontwikkeling van de “Roomse Zuil” aan het begin van de 20e eeuw is ondenkbaar zonder de katholieke volksdevotie die door middel van die broederschappen vorm kreeg. Juist omdat de collectie nog helemaal compleet is vormt ze een mooie illustratie van het katholieke leven in die tijd en om die reden heeft ze een grote cultuurhistorische waarde. Dat is ook de reden dat ten tijde van het leeghalen van de kerk de kring zich heeft beijverd dat de vaandels niet zouden worden verspreid over diverse parochies en het depot. Gelukkig met succes; de vaandels bevinden zich nu allemaal bijeen in de H. Henricuskerk te Clinge.

    De lezing opent met een korte geschiedenis van de kerk van Graauw en het interieur. Daarna zal aan de hand van een aantal vaandels worden ingegaan op twee belangrijke broederschappen te weten de Mariacongregatie en de Heilige Familie. We zullen daarbij uitgebreid stilstaan bij hun ontstaan en hoe ze functioneerden. Dat laatste biedt inzicht in het gebruik van de vaandels en waarom ze werden aangeschaft. Naast de twee genoemde broederschappen zal ook een aantal vaandels van andere aan de parochie gelieerde verenigingen aan bod komen.

    De iconologie van de vaandels, de betekenis van afbeeldingen en symbolen die we er op aantreffen komt ook ruimschoots aan bod omdat dit een goed inzicht biedt in de geloofsbeleving tijdens de hoogtijdagen van de broederschappen.

    Van een groot aantal vaandels hebben we kunnen vaststellen dat ze afkomstig waren uit een atelier voor kerkbenodigdheden uit Brussel, te weten de firma Billiaux-Grossé. Aan de orde komt de aard en plaats van dit atelier binnen de textielnijverheid, en hun relatie met de parochie Graauw. Oude catalogi van de firma geven inzicht in hoe zij hun handel dreven. Hierbij kijken we ook in het kort naar het productieproces van de vaandels.

    Het onderzoek naar deze collectie vaandels opende, een verassend boeiend venster op de periode van “Het Rijke Roomse Leven” van ruim 100 jaar geleden. Met deze lezing en de bijbehorende PowerPoint heeft u de gelegenheid om ook een blik door dit venster te werpen. Uw eigen grootouders hebben dit alles nog van dichtbij meegemaakt.

 

ONZE MISSIE

Onze Kring stelt zich tot doel het bevorderen en verspreiden van de geschiedenis en haar hulpwetenschappen van de vroegere Vier Ambachten en het Land van Saeftinghe. Ook wil de kring zoveel mogelijk bijdragen tot het bewaren en herstellen van de nog aanwezige natuur- en cultuurmonumenten.

Zonder verleden is er geen toekomst. Primair probeert de kring de bewoners van de streek bewust te maken van hun eigen leefomgeving. Maar we profileren de streek ook naar buiten toe. Welke historische en landschappelijke waarden zijn kenmerkend voor dit meest noordelijke deel van Vlaanderen? Wat zit er nog onder de grond verborgen? Wat is er nu zo typerend in materiële en immateriële zin? Wat maakt het tot ‘een landje apart’? Wat is het verhaal er achter? Hoe moeten we met ons erfgoed omgaan? Wat is het behouden waard?

WAT DOEN WE ZOAL

- het beleggen van een zestal bijeenkomsten jaarlijks, over het werkgebied verspreid, waarop voordrachten worden gehouden door eigen leden of door deskundigen van elders over de geschiedenis van onze streek.
- het minimaal om de twee jaar uitgeven van een jaarboek e.d.
- het vier maal per jaar uitgeven van een bulletin.
- het uitwisselen van publicaties met gelijkgerichte verenigingen en instellingen.
- het samenwerken met gelijkgerichte verenigingen en instellingen bij evenementen en projecten.
- het organiseren van drie tot vier excursies jaarlijks.

WERKGEBIED

Het werkgebied van de Kring omvat de historische landstreek "De Vier Ambachten" inclusief de heerlijkheid Saeftinghe. Dit gebied bestaat uit:
- Het Boekhouter Ambacht, met onder meer Oosteeklo, Bassevelde, Boekhoute, Biervliet.
- Het Asseneder Ambacht, met onder meer Ertvelde, Assenede, Sas van Gent, en Wachtebeke.
- Het Axeler Ambacht, met onder meer Axel, Terneuzen, Zaamslag, Westdorpe, en Zuiddorpe.
- Het Hulster Ambacht, met onder meer Hulst, Hengstdijk, Ossenisse, Graauw, Sint Jansteen en het huidige Verdronken Land van Saeftinghe.


De Vier AmbachtenKaart van het gebied van de Vier Ambachten.

OVER HET ONTSTAAN VAN DE KRING

De Oudheidkundige Kring is als vereniging opgericht te Hulst op 22 maart 1928. Dit naar aanleiding van de Historische Tentoonstelling bij gelegenheid van de Landbouwtentoonstelling georganiseerd in Hulst in de zomer van 1927. Lange tijd was er een nauwe band met het gemeentebestuur van Hulst, dat tot 1980 werd vertegenwoordigd door de zittende burgemeester. Na een voorspoedige start en bloei, waarin begonnen werd met het aanleggen van een collectie, het uitgeven van jaarboeken, organiseren van lezingen en excursies, maakte Wereldoorlog II daar tijdelijk een eind aan. In 1951 werd de vereniging nieuw leven ingeblazen. Decennialang werd een deel van de collectie tentoongesteld in de zogenaamde 'Oudheidkamer' in het stadhuis. Sinds 1979 gebeurt dat in het voormalige refugium Ten Duinen in de Steenstraat.

excursie leden 1929

De eerste excursie in augustus 1929 van de leden van de Oudheidkundige Kring naar Zierikzee. (Foto: collectie Oudheidkundige Kring)